آموزش تعویض خمیر سیلیکون و پولیش بلاک خنک کننده کارت گرافیک

آموزش تعویض خمیر سیلیکون و پولیش بلاک خنک کننده کارت گرافیک

شرف الشمس

آموزش تعویض خمیر سیلیکون و پولیش بلاک خنک کننده کارت گرافیک

موردی که بیشتر کابران به آن توجه نمی کنند این است که خمیر سیلیکون استفاده شده بعد از مدتی (2 سال) خاصیت رسانای گرمایی خود را از دست داده و با خشک شدن....

آموزش تعویض خمیر سیلیکون و پولیش بلاک خنک کننده کارت گرافیک

کاهش دما، نویز و افزایش راندمان کارت گرافیک

کنترل و دفع گرمای تولید شده در المان های الکترونیکی و الکتریکی از بزرگترین معضلاتی است که صاحبان صنایع و مصرف کنندگان همواره با آن روبرو بوده اند. در طول سال های گذشته هزینه های هنگفتی برای مقابله با گرما در مصرف کننده های انرژی به بخش R&D شرکت های سازنده قطعات اختصاص یافته است. هر چند ماحصل هزینه های مصرف شده به طراحی خنک کننده های بهتر و کارآمد انجامیده اما هنوز هم در صنایع، گرما به عنوان یک فاکتور متغیر و مشکل ساز سهم قابل توجهی از توان و هزینه های سازندگان قطعات کامپیوتری را به خود اختصاص می دهد. اگر چه کارشناسان تاکنون طرح های متعددی را برای خنک سازی و دفع گرما در محصولات ارایه کرده اند و جدا از اینکه کدام یک از آنها به چرخه تولید و کاربرد راه یافته اند، اما دفع هر چه بیشتر گرما تنها نقطه اشتراک رقبا و سازندگان خنک کننده ها محسوب می گردد.گرما به عنوان یک عامل بازدارنده بر سر راه رسیدن به سرعت و پرفورمنس بیشتر به قدری اهمیت دارد که نه تنها محدودیت هایی را در چرخه کارکرد اصولی یک قطعه ایجاد می نماید، بلکه در صورت عدم دفع صحیح قادر است تا کارکرد پایدار آن قطعه را نیز با مشکل جدی مواجه سازد.

اما یکی از راهکارهای متداول خنک سازی در صنایع و به خصوص در حوزه IT و قطعات کامپیوتری، استفاده از خنک کننده های بادی است. بی شک شما نیز با این خنک کننده ها آشنایی دارید. سینک آلومینیومی / مسی (به عنوان بخش اصلی گرماگیر) با بهره مندی از فین های (پره ها) آلومینیومی (به عنوان پخش و منتقل کننده گرما در سطحی وسیع تر) گرمای تولید شده قطعه دما ساز را جذب نموده، گرم شده و در آخر توسط فن های بادی گرمای خود را از دست می دهند. هر چند به دلیل هزینه کمتر و کاربری آسان این نوع خنک سازی بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد، اما ایجاد نویز (صدای گردش فن ها) و آستانه محدود خنک سازی دو ایراد اساسی است که به خنک کننده های بادی (سینک + فن) وارد است.

 

خمیر سیلیکون

به هر تقدیر بیشتر قطعات به خصوص کارت های گرافیک به این نوع از خنک کننده ها مجهز هستند و به هر حال چاره ای جز پذیرفتن محدودیت راندمان و نویز آنها نیست چرا که استفاده از خنک کننده های آبی و یا دو وجهی (آبی / بادی) هم به لحاظ هزینه بالاتر و ابهام در راندمان بیشتر نسبت به خنک کننده های بادی مقرون به صرفه نخواهند بود.همانطور که شما نیز مطلع هستید، برای جذب حداکثری گرمای قطعه گرماساز و اتصال بهتر بلاک خنک کننده به تراشه از خمیر حرارتی استفاده می شود. خمیر حرارتی علاوه بر حذف فواصل باقیمانده میان سطح بلاک آلومینیومی / مسی و تراشه (GPU)، نقش مهمی را در افزایش انتقال حرارت از تراشه به خنک کننده ایفا می کند. اما موردی که بیشتر کابران به آن توجه نمی کنند این است که خمیر سیلیکون استفاده شده بعد از مدتی (2 سال) خاصیت رسانای گرمایی خود را از دست داده و با خشک شدن در حقیقت خاصیت انتقالی خود را نیز از دست می دهد. در این هنگام خمیر سیلیکون خشک شده نه قادر به پوشش فضای میانی تراشه با سینک است و نه از قابلیت انتقال حرارتی برخوردار خواهد بود.

 

MSI-275GTX-Twin-Frozer-3-11

این مهم باعث می گردد تا دمای تراشه مورد نظر افزایش یافته و متناسب با آن، چرخش فن خنک کننده و نویز آن نیز بیشتر شود که این اتفاق جدای از کاهش عمر تراشه، کاربر را با صدای آزاد دهنده ناشی از گردش بیشتر فن خنک کننده روبرو می سازد. بهترین کار در این مواقع، جایگزین کردن خمیر حرارتی خشک شده با خمیر حرارتی تازه، کارآمد و البته مرغوب است. اگر شما هم مثل ما با موردی از پوسیده شدن (خشک شدن) خمیر حرارتی کارت گرافیک خود روبرو شده اید، پیشنهاد می کنیم که تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید تا با هم چگونگی تعویض خمیر حرارتی کارت گرافیک را مرور کنیم.

در این مقاله آموزشی، هدف ما تعویض خمیر حرارتی کارت گرافیک MSI N275GTX Twin Frozr است که به پوسیدگی شدید دچار شده است. شاید درخصوص این کارت و کارکرد آن مطالب متنوعی را مطالعه کرده باشید اما فقط این نکته را یادآور می شویم که این کارت گرافیک در سال 2009 تولید و روانه بازار مصرف شده و با گذشت 5 سال، واضح است که خمیر حرارتی روی تراشه گرافیکی این کارت حداقل 2 سال است که به مرحله پوسیدگی کامل رسیده و نیاز است تا تعویض گردد.

 

خمیر سیلیکون

به صورت کلی برای کاهش دما و همچنین صدای حاصل از گردش فن ها دو راهکار اساسی را به صورت همزمان پیشنهاد می کنیم و این مقاله را بر پایه دو روش مد نظر به همراه تصاویر مستند ادامه خواهیم داد:

الف- تعویض خمیر حرارتیب- صیقلی نمودن (پرداخت کردن) سطح بلاک سینک خنک کننده

شاید برخی از کاربران تعویض خمیر حرارتی را کافی دانسته و نیازی به صیقلی نمودن بلاک سینک خنک کننده احساس نکنند، اما پولیش بلاک خنک کننده جدای بر کسب تجربه شیرین از یک کار کارگاهی، می تواند در کاهش بیشتر دما و نویز فن های خنک کننده کارت گرافیک شما موثر واقع گردد. لذا پیشنهاد می کنیم که در صورت فراهم بودن شرایط هر دو بخش را با هم انجام دهید.

اخطار!!

این مطلب به صرف یک مقاله آموزشی و برای راهنمایی کاربران بوده وسایت سخت افزار ایران هیچگونه مسئولیتی در برابر ریسک ها و خطرات احتمالی ناشی از مراحل کار این مقاله آموزشی را نمی پذیردلذا تمامی مسئولیت و عواقب کار بر عهده کاربر خواهد بود!

 

الف- تعویض خمیر حرارتی تراشه گرافیکی

همانطور که اشاره شد دو سالی از عمر خمیر حرارتی GPU این کارت گرافیک می گذرد. برای تعویض خمیر حرارتی کارت گرافیک خود مراحل زیر را دنبال می کنیم:

1- ابتدا برق کیس را قطع کرده و نسبت به بیرون آوردن کارت گرافیک خود اقدام کنید. مراقب باشید تا قبل از اینکار، از تخلیه بار الکتریکی موجود در بدنتان مطمئن شوید. برای اینکار می توانید از دستکش پلاستیکی استفاده نمایید و یا یک لوله آب بدون رنگ و متصل به شبکه آبرسانی را برای چند ثانیه لمس کنید تا بار الکتریکی بدن شما تخلیه گردد.

2- در مرحله بعد، نسبت به تمیز کردن گرد و غبار نشسته بر روی کارت گرافیک اقدام کنید. برای اینکار می توانید از یک سشوار بدون هیتر و یا دمنده های موجود در بازار استفاده کنید. در آخر مطمئن شوید که گرد و غبار به خوبی از پشت برد و روی کارت شما زدوده شده اند.

3- حال می توانید کار باز کردن پیچ های اتصال دهنده خنک کننده به مادربرد کارت گرافیک را آغاز کنید. برای اینکار از یک پیچ گوشتی متناسب استفاده کنید تا پیچ ها هرز نگردند. پیچ ها باید به صورت ضربدری باز شوند. اگر خنک کننده کارت شما با چندین پیچ به مادربرد متصل شده، پیشنهاد می شود ابتدا به سراغ چهار پیچ اصلی محوطه تراشه گرافیکی بروید. پیچ ها را کم کم باز کنید و پس از شل کردن چهار پیچ اصلی، پیچ های دیگر را نیز با دورهای آرام شل کنید. کار شل کردن پیچها را آنقدر ادامه دهید تا از جای خود خارج شوند. تمامی پیچها را درون ظرفی قرار دهید تا گم نشوند!

MSI-275GTX-Twin-Frozer-3-1

MSI-275GTX-Twin-Frozer-2-1

4- سپس به آرامی و با فشار یکنواخت و کوتاه سعی کنید تا سینک خنک کننده را از روی تراشه و مادربرد کارت گرافیک جدا سازید. خمیر حرارتی پوسیده (خشک شده) را با دستمال کاغذی و به آرامی از روی تراشه گرافیکی و کف سینک خنک کننده بردارید و محل مورد نظر را تمیز کنید.

5- با یک مسواک نرم و خشک می توانید گرد و غبار نفوذ کرده بر روی المان های کارت گرافیک (اطراف چیپ های حافظه ها، مدار تغذیه ولتاژ و ...) را به آرامی تمیز کنید.

((اگر تمایل دارید که بخش "ب" یعنی پولیش و صیقلی نمودن بلاک خنک کننده را انجام دهید، مراحل 6 تا 8 را نادیده گرفته و مراحل 9 تا 16 را پیگیری کنید))

6- مقدار لازم از خمیر حرارتی جدید و مرغوب (ما از خمیر Z9 از برند Deep Cool استفاده کردیم) را برداشته و ابتدا بر روی تراشه گرافیکی بمالید. برای اینکار می توانید مقداری خمیر را در مرکز تراشه قرار داده و با یک کارت ویزیت پلاستیکی آن را به صورت یکنواخت بر روی تمام سطح تراشه گرافیکی پخش کنید. به خاطر داشته باشید که استفاده از خمیر حرارتی بیش از مقدار مورد نیاز علاوه بر هدر روی و ریزش از لبه های تراشه گرافیکی، در برخی مواقع حتی می تواند مانعی در برابر انتقال صحیح گرمای سطح تراشه گرافیکی به خنک کننده باشد.

MSI-275GTX-Twin-Frozer-7-1

MSI-275GTX-Twin-Frozer-8-1

7- به همین روش مقداری از خمیر حرارتی جدید و مرغوب را بر روی بلاک سینک خنک کننده کارت گرافیک قرار داده و آن را به صورت یکنواخت پخش نمایید به گونه ای که جایی بدون خمیر نماند.

8- کار تعویض خمیر پوسیده پایان یافته و شما می توانید سینک خنک کننده را با دقت زیاد بر روی تراشه گرافیکی قرار داده و همانند زمان باز کردن، پیچ ها را به صورت ضربدری و یکی در میان بسته و کمی محکم کنید. اما پیشنهاد می شود تا کمی حوصله به خرج دهید و با پولیش و صیقلی کردن بلاک سینک خنک کننده، راندمان انتقال حرارت خنک کننده کارت خود را افزایش دهید. اگر مایل به انجام اینکار هستید، پس ادامه کار را با ما همراه باشید.

((مجدد یادآور می گردد که اگر تمایل دارید تا بلاک سینک خنک کننده کارت خودتان را پولیش داده و به صورت صیقلی درآورید، لازم است تا پس از مرحله 5 توقف کرده و مراحل 6 تا 8 را پس از اتمام کار پولیش و به عنوان اختتامیه کار کارگاهی خود انجام دهید))

MSI-275GTX-Twin-Frozer-6-1

MSI-275GTX-Twin-Frozer-5-1

ب- پولیش کردن بلاک سینک خنک کننده کارت گرافیک

مزیت: قریب به 90 درصد بلاک سینک ها چه در خنک کننده های پردازنده و چه در کارت های گرافیک به صورت پرداخت نشده هستند که دلیل آن هم کاهش هزینه نهایی محصول است. همانطور که در شکل زیر مشاهده می کنید، بلاک سینک خنک کننده کارت گرافیک مورد نظر ما هم صیقلی نشده و به همین دلیل دارای دندانه های غیر هم سطح است که باعث می گردد تا محدوده سطح تماس تراشه گرافیکی به بلاک سینک خنک کننده کاهش یافته و موجب کاهش راندمان خنک کننده کارت گرافیک می گردد.بلاک های صیقلی و پولیش شده (Mirror) در خنک کننده های حرفه ای و گران قیمت استفاده می شوند و دلیل این امر نیز افزایش راندمان انتقال حرارت یک خنک کننده حرفه ای است. اما با یک کار کارگاهی و با وسایل ساده و ارزان قیمت می توان به گستره آیینه ای 70 تا 80 درصدی بلاک مسی / آلومینیومی دست یافت که در ادامه سعی می کنیم شما را با نحوه صحیح کار آشنا کنیم.

برای صیقلی کردن دادن بلاک به سنباده و خمیر پولیش فلزات نیاز داریم. شاید برخی از دوستان برای این کار چند شماره متفاوت از سنباده را در نظر بگیرند، اما معتقدیم که استفاده از سنباده ریز برای بیشتر بلاک های مسی کافی است. دلیل این امر هم این است که سنباده های زبر و درشت امکان ایجاد خطوط عمیق بر سطح کار و کاستن از ضخامت گوشته مسی بلاک را در پی خواهد داشت که ترمیم این گودی ها کاری دشوار است.لذا استفاده از یک ورق سنباده 2000 آلمانی (با قیمت دو هزار تومان) را برای اینکار پیشنهاد می کنیم. در ادامه مراحل کار را همراه با تصویر پیگیری می کنیم:

MSI-275GTX-Twin-Frozer-4-1

thermal paste 2

9- مقداری سنباده به اندازه دو برابر طول و عرض بلاک مسی مورد نظر را بریده و بر روی یک سطح کاملن صاف ثابت کنید.

10- کف بلاک سینک خنک کننده کارت گرافیک را به صورت یکنواخت و آرام بر روی سنباده گذاشته و با فشار یکسان به جلو حرکت می دهیم. در حین اینکار باید مراقب بود تا فشار به صورت یکنواخت بر سطح سینک وارد گردد چرا که اعمال فشار نامتناسب هنگام سنباده زدن باعث می شود تا برخی از نواحی بلاک به خصوص لبه های آن بیشتر پرداخت شده و نازک گردد.

11- پس از نیم ساعت سنباده زدن بر روی سطح صاف، سطح بلاک به صورت نیم شفاف می رسد. تا اینجا نیمی از کار صیقلی کردن بلاک انجام یافته و از این به بعد نیاز است تا نحوه سنباده زدن تغییر یابد.

MSI-275GTX-Twin-Frozer-10-1

12- پس از تمیز کردن سطح بلاک با یک دستمال پرزدار، زمان سنباده کاری به شیوه معکوس است. به این معنی که سینک خنک کننده را ثابت نموده و عملیات سنباده زدن به صورت ملایم تر و توسط انگشتان دست ادامه می یابد. این مرحله حساس بوده و نیاز است تا فشار و حرکت سنباده بر سطح بلاک مسی به یک اندازه و متناسب باشد.

13- پس از گذشت نیم ساعت دیگر از سنباده زدن معکوس، سطح کار شفاف تر شده و آماده خط گیری درجه 2 است. به این صورت که باید سنباده کهنه با مقداری آب خیس شده و به آرامی و صورت یکنواخت بر روی سطح کار حرکت کند.

14- برای این مرحله 10 تا 15 دقیقه زمان نیاز است چرا که ترکیب آب و سنباده کارکرده باعث می شود تا براده های ریز به جای مانده بر سطح کار زدوده شوند.

MSI-275GTX-Twin-Frozer-11-1

بلاک پرداخت شده (آیینه ای) قابلیت انتقال حرارت بیشتری را دارد!

15- مرحله بعد مختص به صیقلی نمودن و برچیدن خطوط ریز به جای مانده از عملیات سنباده کاری است که توسط خمیر پولیش فلزات انجام می شود. به مقدار کمی خمیر پولیش فلزات را بر روی سطح کار بمالید. بعد از گذشت 10 ثانیه با یک دستمال کاغذی نسبت به صیقل دادن سطح کار اقدام کنید. در صورت نیاز می توان یک بار دیگر نیز از خمیر پولیش استفاده نمود. پس از پولیش با خمیر، مقدار کمی مایع ظرفشویی را بر سطح کار مالیده و با یک دستمال تمیز چربی و سیاهی های باقیمانده از خمیر پولیش را پاک کنید. حال بلاک سینک خنک کننده شما تا اندازه زیادی صیقلی شده و شما می توانید تصویر خود را در آن مشاهده کنید.

16- حال می توانید مراحل 6 تا 8 (مالیدن خمیر حرارتی جدید و مرغوب) را انجام داده و کارت گرافیک را مطابق با موارد ذکر شده بر روی برد کارت گرافیک نصب نمایید. در شکل زیر سینک پولیش خورده بر روی تراشه گرافیکی بسته شده است.

MSI-275GTX-Twin-Frozer-9-1

*************************************

نتیجه گیری

دمای کارت گرافیک ما با انجام روش های مذکور (تعویض خمیر حرارتی پوسیده و صیقلی نمودن بلاک خنک کننده) به میزان 10 درجه کاهش یافت که این رقم بسیار چشمگیر و فوق العاده است.برای مستند شدن کاهش دما، قبل از انجام کار دمای کارت گرافیک را در حالت بیکاری (Idle) و لود کامل مورد سنجش قرار دادیم. دمای بیکاری کارت گرافیک قبل از انجام کار عدد 53 درجه بود که با تعویض خمیر حرارتی و پولیش بلاک خنک کننده، دمای زمان بیکاری تراشه گرافیک به 43 درجه کاهش یافت!

دمای حالت بیکاری (IDLE) کارت گرافیک قبل و بعد از تعویض خمیر حرارتی و پرداخت کاری بلاک

Idle-Temp-After

dle-Temp-Before

*************************************

مشخصات دمایی کارت گرافیک قبل و بعد از تعویض خمیر و پرداخت کاری - اجرای بازی NFS MW با حداکثر جزییات

MSI-275GTX-Twin-Frozer-NFS-Test-2

MSI-275GTX-Twin-Frozer-NFS-Test-3

همچنین دمای تراشه گرافیکی هنگام لود کامل (اجرای بازی NFS Most Wanted در حداکثر جزییات) قبل از انجام کار به 85 درجه می رسید که این عدد نیز بعد از تعویض خمیر و پولیش بلاک به 74 درجه کاهش یافت.اگر بیش از دو سال است که از فعالیت کارت گرافیک شما می گذرد بهتر است که نسبت به تعویض خمیر حرارتی کارت خود اقدام کنید.پیشنهاد ما به شما تعویض خمیر حرارتی تراشه گرافیکی به صورت سالیانه است و استفاده از خمیر حرارتی مرغوب (و البته گران تر از خمیرهای نامرغوب) ماندگاری و راندمان بیشتری را نصیب شما خواهد کرد.صد البته که کارت های گرافیک نو در 2 سال اول فعالیت خود (به خصوص دوره گارانتی محصول) نیازی به تعویض خمیر ندارند و در صورت اقدام به باز نمودن خنک کننده، کارت شما از گارانتی خارج خواهد شد.

شایان ذکر است که مرحله دوم کار یعنی پولیش و صیقلی نمودن بلاک سینک خنک کننده یک کار کارگاهی است و تاکیدی در اجرای آن نیست، اما با اطمینان تعویض خمیر حرارتی پوسیده با نمونه جدید و مرغوب را به شما پیشنهاد می کنیم.

 

 

 

  • ۲۶ شهریور ۱۳۹۴
مطالب مشابه

کانال تلگرامی طومار

۰ دیدگاه
دیدگاه ها
دعا و طلسم
هاروس
×