نقاشی روی دیوار تالار بزرگ ساختمان، کار صنیع الدوله، سال ها مورد بازدید و تماشای مشتریان رستوران لقانطه بود

در ضلع جنوبی میدان نگارستان (بهارستان بعدی) نصرالله خان معروف به میرزا آقاخان نوری، صدراعظم ناصرالدین شاه باغي احداث کرده بود که ضلع شرقی آن خیابان نظامیه (خیابان مقابل مسجد و مدرسه عالی سپهسالار) و ضلع غربی آن ضلع شرقی میدان توپخانه بود. این اراضی قبل از سال ۱۸۶۷ میلادی، از اراضی خارج از شهر تهران محسوب می شد که در شمال خندق شمالی شهر (خیابان برق یا امیرکبیر کنونی) قرار داشت.

میرزا آقاخان پس از آن که در تاریخ ۳۰ اوت ۱۸۵۸ از صدارت معزول شد و مورد غضب قرار گرفت، برای امرار معاش خود و خانواده اش که تعدادشان کم هم نبود، مجبور شد اراضی باغ را تقسیم کند و به فروش برساند. یک قطعه را مسعود میرزا ظل السلطان، فرزند ناصرالدین شاه خرید و پارک مسعودیه (محل وزارت فرهنگ و آموزش و پرورش بعدی) را در آن ایجاد کرد. از بقیه ی اراضی باغ صدراعظم نوری قسمت به میرزا کاظم خان نظام الملک پسر ارشد میرزا آقاخان رسید. میرزا کاظم خان ابتدا به وزارت استیفا و سپس وزارت لشگر رسید و در سال ۱۸۵۲ به نظام الملک ملقب شد. نظام الملک در اراضی متعلق به خود، باغ و ساختمانی احداث کرد که باغ و عمارت نظامیه نام گرفت. نظام الملک از زن سوم خود که ترکمن بود پسری به نام عبدالوهاب خان داشت که به هنگام مرگ تنها وارث او بود.

عمارت نظامیه

عمارت نظاميه و آیینه کاری ها و گچ بری ها و نقاشی های گل و بوته ها بردیوارها و اتاق های آن را استاد حسین کاشانی، معمار ديوان جد اعلای منوچهر صانعی، طراحی کرده بود. روی دیوار تالار بزرگ، نقاشي معروف به «صف سلام» بود که ناصرالدین شاه را بر تخت و در کنارش ولیعهد و صدراعظم و پسرانش میرزا کاظم خان و میرزا داوودخان را نشان می داد، کار مرحوم میرزا ابوالحسن خان غفاری کاشانی، ملقب به صنیع الملک نقاش باشی، عموی کمال الملک.

پس از فوت عبدالوهاب خان، باغ و عمارت نظامیه به پسرش افخم الملک و سپس به پسر او حسین خواجه نوری رسید. حسین خواجه نوری قسمتی از ساختمان و باغ با استخر بزرگ آن را به شخصی به نام غلام حسین خان القانطه اجاره داد و او در آن جا رستورانی به نام لقانطه دایر کرد که تا سال ۱۹۴۸ میلادی دایر بود. آب استخر لقانطه از قنات صدرآباد که توسط میرزا آقاخان احداث شده بود، تأمین می شد. در ایام تابستان، رستوران را شب ها در اطراف استخر زیبا و بزرگ آن دایر می کردند که تا نیمه های شب صدای موزیک کنار استخر تا خانه های اطراف، از جمله منزل ما، واقع در کوچه ی کلانتری و نزدیک آن، به گوش می رسید. یک «لتگا»، قایق کوچک پارویی، هم در استخر بزرگ لقانطه انداخته بودند که بیشتر بچه ها را با گرفتن پول، یکی دو بار در اطراف استخرگردش می دادند.

عمارت نظامیه

نقاشی روی دیوار تالار بزرگ ساختمان، کار صنیع الدوله، سال ها مورد بازدید و تماشای مشتریان رستوران لقانطه بود. هنگامی که حاجی علینقی کاشی از تجار ثروتمند آن روز، ساختمان را خریداری کرد و می خواست تا آن جا را خراب کند و به جای آن ساختمانی چهار طبقه بسازد، تصادف توسط حمید نیرنوری از نواده های دختری میرزا آقاخان نوری از نابودی نقاشی های روی دیوار جلوگیری شد و به موجب رأی دادگاه به موزه انتقال یافت.


بیشتر بخوانید

  • ۲۵ تیر ۱۳۹۷
  • ۰
  • 76 کاربر | امتیاز: 5 از 5
کل نظرات (۰)