بیماری اسهال و عوامل ایجاد کننده، علائم و درمان آن

بیماری اسهال و عوامل ایجاد کننده، علائم و درمان آن

بیماری اسهال و عوامل ایجاد کننده، علائم و درمان آن

اسهالی که بطور ناگهانی در یک شخص سالم ایجاد میشود معمولا به علت غذا یا آب آلوده بوده و اغلب چند ساعت تا 10روز طول می کشد

بیماری اسهال و عوامل ایجاد کننده، علائم و درمان آن

اسهال 

دفع مدفوع شل یا آبکی و افزایش دفعات دفع مدفوع ، اسهال نامیده می شود که می تواند یکی از علائم یک بیماری مهم باشد .

در بعضی موارد ، اسهال با دردهای شکمی ، نفخ و کاهش اشتها و استفراغ همراه می شود . اسهال شدید می تواند کم آبی در بدن ایجاد کند. در بعضی موارد اگر کم آبی شدید باشد، باعث مرگ بیمار می شود ( مخصوصا در بچه ها و افراد پیر ) دوره های کوتاه مدت اسهال مخصوصا اگر همراه استفراغ باشد مانولا بعلت ورم حاد روده و معده یا مسمومیت غذایی ایجاد می شود . اسهالی که بیشتر از ۳ تا ۴ هفته طول بکشد معمولا نشان دهنده یک اختلال مهم در روده ها بوده و نیازمند درمان پزشکی می باشد.

علل ایجاد کننده اسهال 

اسهالی که بطور ناگهانی در یک شخص سالم ایجاد میشود معمولا به علت غذا یا آب آلوده بوده و اغلب چند ساعت تا 10روز طول می کشد . این نوع اسهال معمولا زمانی که بهداشت غذا و آب کم باشد ، ایجاد می شود .

 اسهال میتواند عامل ویروسی هم داشته باشد که در این حالت ویروس از شخصی به شما دیگر سرایت می کند. بیمارانی که ایمنی بدنشان کم است ( مثل بیمارانی که ایدز دارند ) به عفونت های روده ای بیشتر حساس بوده و دچار اسهال های شدید تری هم می شوند . بیمارانی که داروی خاصی مصرف می کنند ( مخصوصا آنتی بیوتیک ها ) ، ممکن است بطور ناگهانی دچار اسهال شدیدی بشوند که این اسهال ناشی از بهم خوردن تعادل میکروبی در روده ها می باشد . در روده بزرگ ، تعدادی از میکروبها که به آنتی بیوتیک مصرف شده حساسیت دارند از بین رفته و میکروب های مقاوم ، شدیدا رشد می کنند و در نتیجه یک اسهال عفونی شدید و گاهی کشنده ایجاد می کنند.

اسهالی که طول بکشد ، میتواند به علت التهاب روده ها در نتیجه بیماری های مختلف باشد ( مثل ورم و زخمی شدن روده بزرگ) و در بعضی بیماری ها ، روده قدرت جذب آب و مواد را از دست داده و در نتیجه اسهال ایجاد می شود . در بیماری عدم تحمل به لاکتوز (قند شیر) ، بیمار به علت نداشتن آنزیم لازمه برای هضم لاکتوز ، لاکتوز موجود در شیر مصرفی اش هضم نشده وارد روده بزرگ شده و در اینجا لاکتوز به شکل یک مسهل عمل کرده و باعث جذب آب از جدار روده به داخل روده بزرگ و ایجاد اسهال می شود ، از طرفی میکروب های روده نیز لاکتوز را تخمیر کرده و مقادیر زیادی گاز ایجاد می کنند که علاوه بر اسهال ، بیمار نفخ هم می کند. پیدایش عفونت روده با انگل های تک سلولی مثل ژیاردیا و آمیب نیز میتواند باعث اسهال به مدت طولانی شود . 

علل ایجاد کننده اسهال 

چه باید کرد؟

 در بیشتر موارد اسهال بعد از یکی دو روز بهبودی پیدا میکند ، علائم دیگری که با اسهال همراه هستند مثل سردرد ، ضعف و بیحالی اغلب بعلت کم آبی بدن ایجاد می شوند . علائم کم آبی بدن به محض اینکه مایع جایگزین آن شود از بین می روند . 

اگر اسهال بیشتر از ۳ تا ۴ روز طول بکشد ، حتما باید به پزشک مراجعه شود ، اگر اسهال بیشتر از ۳ تا ۴ هفته طول بکشد یا اگر خون در مدفوع وجود داشته باشد ، بیمار حتما باید بیشتر بررسی شود .

درمان اسهال

درمان اسهال بستگی به علت آن دارد. اگر علت اسهال مسمومیت غذایی یا ویروسی باشد و بیمار شدیدا دچار بی آبی بدن نشده باشد ، دارویی نباید مصرف شود در صورت درد شدید روده ها از مسکن می توان استفاده کرد.

جلوگیری از کم شدن آب بدن 

برای اینکه سیستم های مختلف بدن صحیح کار کنند ، میزان آب و املاح بدن باید در حد خاصی ثابت بماند . در جریان یک اسهال و استفراغ ، بدن به علت از دست دادن مایع و املاح می تواند دچار کم آبی بشود . نوزادان و بچه های کوچک و افراد پیر بیشتر در معرض کم آبی قرار می گیرند . برای جلوگیری از ایجاد کم آبی در بدن اقدامات زیر توسط بیمار انجام می شود .

* مایعات هر یک تا دو ساعت خورده شود و تا زمانی که اسهال ادامه دارد باید مایعات مصرف شود. مایعاتی مثل آب پرتقال رقیق شده ، چای رقیق یا بسته های آماده در داروخانه ( مثل او آر اس) را در آب حل کرده و میل میشود.

* به بچه ها در حین اسهال نباید شیر کمکی داده شود ، زیرا این کار باعث تشدید اسهال می شود. ولی اگر بچه از شیر مادر استفاده می کند ، شیر دادن باید ادامه یابد و به بچه مایعات هم باید داده شود .

* در حین اسهال باید از گرما و آفتاب دوری کرده و باید بدن را خنک نگهداریم تا اینکه از راه پوست ، مایع به مقدار زیاد دفع نشود.

علل ایجاد کننده اسهال 

ورم حاد روده و معده(گاستروآنتریت) 

این حالت بیشتر در بچه ها دیده می شود ولی در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد ، عدم رعایت بهداشت عامل مهمی در ایجاد آن است.

گاستروآنتریت معمولا بطور ناگهانی ایجاد می شود ، اسهال به همراه استفراغ و تب از علائم این بیماری می باشد . معمولا عامل عفونی و مخصوصا ویروسی داشته و در خانواده و بین افراد آن شایع می شود . در مدرسه به علت تماس زیاد بچه ها با هم ، خیلی سریع به دیگران منتقل و بیماری ایجاد می شود . بیشتر مبتلایان بدون عارضه بهبودی پیدا می کنند ولی در بچه های بسیار کوچک با افراد بسیار پیر میتواند باعث پیدایش عارضه بشود .( در اثر اختلال در آب و املاح بدن ) در کشورهای در حال توسعه گاستروآنتریت یک علت شایع ایجاد مرگ در این گروههای سنی می باشد .

دفع مدفوع شل یا آبکی و افزایش دفعات دفع مدفوع ، اسهال نامیده می شود که می تواند یکی از علائم یک بیماری مهم باشد

گاسترو آنتریت معمولا ویروسی و در بعضی موارد به علت باکتریها ایجاد می شود و در اثر این عفونت جدار داخلی معده و روده التهاب پیدا می کند ، عارضه بدنبال مصرف آب یا غذای آلوده یا تماس با بیمار مبتلا ایجاد می شود .

علت اکثر گاستروآنتریت ها مخصوصا در بچه ها ویروسی می باشد . بیشتر بیماران پس از ابتلا نسبت به ویروس ، ایمنی پیدا می کنند .

باکتریهای ایجاد کننده گاستروآنتریت : سالمونلاها (در تخم مرغ و مرغ و آب و سبزی آلوده ) و کولی باسیلها ( در تمامی محیط اطراف ما ) می باشند.

علائم گاستروآنتریت اغلب خیلی سریع پیدا شده و در عرض یک تا ۲ ساعت به حداکثر خود میرسد ، تهوع و استفراغ ، دردهای شکم به شکل دل پیچه ، تب و گاهی سردرد و اسهال از علائم گاسترو آنتریت می باشد .

اگر بیمار نتواند حجم مایعات بدنش را تنظیم کند یا در عرض ۶ ساعت ادرار نداشته باشد ، باید حتما به پزشک مراجعه کند . اگر بیمار از قبل یک بیماری خاص مثل بیماری کلیوی یا مرض قند داشته باشد ، بهتر است که به پزشک مراجعه کند .

مسمومیت غذایی

در این حالت نیز اسهال بطور ناگهانی شروع می شود . تشخیص مسمومیت غذایی زمانی به آسانی داده می شود که یک گروه از مردم به طور ناگهانی دچار اسهال شوند . مسمومیت غذایی بسیار شایع بوده و هر ساله در جهان ده ها میلیون نفر دچار این عارضه می شوند .

در این حالت باکتریها و یا ویروسها روی غذایی که به خوبی نگهداری نشده اند رشد کرده و سهم خود را ساخته و در ماده غذایی آزاد می کنند و این سم است که باعث ایجاد علایم میشود .

علایم معمولا خود بخود از بین می روند و اگر علائم شدید نباشند درمانی انجام نمی شود . جایگزینی آب و املاح از دست رفته ، تنها اقدام درمانی است . در مواردی که مسمومیت با سیم میکروب خاصی پیدا می شود (مثل بوتولیسم) درمانهای خاصی باید انجام شود.

  • ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸
مطالب مشابه
۰ دیدگاه
دیدگاه ها
×