صیغه محرمیت چه نتایجی را در بر خواهد داشت؟

صیغه محرمیت چه نتایجی را در بر خواهد داشت؟

صیغه محرمیت چه نتایجی را در بر خواهد داشت؟

صیغه محرومیت اصطلاحی است که توسط مردم ساخته شده و هیچ ریشه فقهی ندارد. در شرع اسلامی دو گونه عقد داریم; عقد دائم و عقد موقت. غیر از این دو گونه عقد نیز هیچ مبنای محرمیت دیگر وجود ندارد.

صیغه محرمیت چه نتایجی را در بر خواهد داشت؟

صیغه محرمیت

مردم از صیغه محرومیت بعضی از آثار و کارکردهای عقد موقت را انتظار دارند، در حالی که تمام آثار عقد موقت با خواندن صیغه عقد جاری می شود. ولی در عقد موقت ممکن است شروطی گذاشته شود که در عقد دائم نمی توان آن شروط را گذاشت. عقد موقت این ظرفیت را دارد که دو طرف ملزم به قیودی شوند و دایره رابطه خود را محدود کنند. 

در مورد استفاده از این گونه عقد در مواردی که قصد آشنایی دو جوان برای ازدواج در کار است، نمی توان از نظر شرعی آن را توصیه یا نهی کرد، چون هیچ سند یا سیره مشخصی از زمان پیامبر یا ائمه در این زمینه نداریم که بتوانیم از آن الگوبرداری کنیم. البته تجربه خانواده هایی که مبادرت به این کار کرده اند، نشان می دهد که عقد موقت تنها راه منحصر به فرد برای آشنایی کامل دو نفر که می خواهندزیر یک سقف زندگی کنند نیست. در ضمن محذوراتی برای خانواده ها ایجاد می شود که راه حلی نیز برای آن وجود ندارد. در حالی که دختر و پسر می توانند به صورت طبیعی و با رعایت شئونات مذهبی به سطحی از آشنایی برسند که بتوان بر مبنای آن تصمیم درستی بگیرند. به همین دلیل بنده شخصا عقد موقت را برای آشنایی پیش از ازدواج توصیه نمی کنم.

خوانده شدن صیغه محرمیت میان دختر و پسر برای حصول به آشنایی برای ازدواج از نظر دینی توصیه نشده است. اگرچه یک مسئله کلی فقهی وجود دارد که می گوید هر دختر و پسری با اجازه پدر دختر می توانند به عقد یکدیگر (موقت) در آیند، اما در مورد جاری شدن صیغه عقد موقت میان دختر و پسری که هنوز در مورد ازدواج با یکدیگر به نتیجه نهایی نرسیدند، فقه سکوت کرده و اشاره مشخصی ندارد. پس به طور مشخص می توان گفت که در این باب فقه هیچ اشاره ای نداشته است.

اما از منظر عالمان دینی نیز بر قرار شدن عقد موقت توصیه نمی شود. البته نه از جهت فقهی بلکه از این باب که این عقد خوانده شود دختر شرعا همسر آن پسر است و در این شرایط فرق بین عقد محرمیت و دائم وجود ندارد. در حالی که نمی دانیم این آشنایی و خواستگاری به ازدواج منجر می شود یا نه؟
در این دوره نیمی از ماجرا انجام شده است اما شناختی که بر اساس آن بتوان تصمیم به همسری گرفت هنوز بدست نیامده است. دختر و پسر در این مرحله قرار است به کمک خانواده های خود بررسی کنند که آیا کسی که به خواستگاری اش آمده یا اینکه به او پیشنهاد ازدواج داده اند با او تناسب دارد یا نه؟
اما با خوانده شدن عقد محرمیت بین آنها بدون دستیابی به نتیجه نهایی آنها زن و شوهر می شوند.

اگر گزنه های مناسبی نبودند

آنها که اصرار دارند در مرحله اشنایی پیش از ازدواج باید میان دختر و پسر عقد محرمیت خوانده شود باید بدانند نکته مهم این است که اگر این رابطه به وصلت منجر نشده و این دو به این نتیجه رسیدند که مناسب یکدیگر نیستند، تکلیف چیست؟ در هنگام اصرار بر جاری شدن عقد محرمیت باید به این احتمال هم فکر کنید.

فرض کنید پسر  دختر به این نتیجه رسیدند که مناسب یکدیگر نیستند، اگر پسر دلبستگی پیدا نکرده باشد، لطمه خاصی نمی خورد، اما با توجه به شرایط روانی و اجتماعی باید به این موضوع توجه شود که دختر با این مطلقه محسوب می شود. دختری که به عقد محرمیت پسری در آمده است، با فسخ این عقد مانند خانم طلاق داده شده خواهند بود و این برای دختر بسیار گران تمام می شود. 

صیغه محرمیت

آینده دختر

پس از فسخ عقد محرومیت و زمانی که خواستگار دیگری از دختر درخواست ازدواج کند، مهر باطله ای روی پیشانی دختر خورده است. نگاه جامعه به آن دختر این گونه خواهد بود که گویی دختر یک بار زن کسی شده( حتی اگر پسر و دختر در رابط خود از محدوده تعیین شده ای پیشروی نکرده باشند.)
شرایط روحی دختر هم مناسب نخواهد بود، او مدام با خود درگیر است و احساس گناه دارد، یک کلنجار دائمی در درون دختر و خانواده اش وجود دارد که آیا موضوع محرمیت با خواستگار قبلی را باید بگوید یا نه و این موضوع باعث پریشانی او می شود.

گفتن واقعیت محض

اگر این موضوع به خواستگار جدید گفته شود، او با توجه به اینکه تمتع از دختر برای خواستگار قبلی حلال بوده، مدام در گیر این پرسش است که آنها تا چه سطحی رابطه خود را پیش برده بودند. حتی اگر به او گفته شود که عقد محرمیت آنها تنها برای آشنایی بیشتر و گفت و گوی آن دو و رابطه آنها زیر نظر خانواده بود نیز او باور نمی کند. سوءظن آن خواستگار رفع نمی شود; اما حتی اگر به یقین برسد که پسر قبلی حتی به دختر دست نزده، باز فکر می کند که رابطه او با همسرش،  ازدواج دوم همسرش است. آن پسر در این وضعیت احساس شرمساری می کند.

آیا باید موضوع صیغه محرمیت را گفت؟

مسئله دیگری که در هنگام خواستگاری از دختری که به عقد محرمیت دیگری در آمده رخ می دهد، این است که آیا آن دختر یا خانواده اش باید این موضوع را به خواستگار دوم بگویند. این سوال را می توان از دو منظر پاسخ داد، یکی منظر فقهی و حقوقی محض و دیگری منظر اخلاقی. لزومی ندارد به خواستگار دوم گفته شود چون حقی از او ضایع نشده است و این رابطه مربوط به زمانی است که این آقا در زندگی این خانم نقشی نداشته است.

اما از لحاظ اخلاقی، اسلام می گوید که فرد نباید کاری کند که به خود و دیگران لطمه وارد شود. اگر دختری این موضوع را به خاستگار دوم خود نگوید، احساس می کند به او خیانت کرده و همیشه نگران این است که مبادا آن پسر مطلع شود. درآن صورت حتما آن دختر را خیانتکار می داند و ممکن است رابطه دوم هم با شکست مواجه شود.

قصد اولیه از یاد می رود

در قران آمده است که دوستی هر چیزی سبب کوری و کری انسان می شود. در صورتی که فرد به چیزی یا کسی علاقمند شده باشد، دیگر عیب هایش را نمی بیند و شنونده انتقادهای مربوط به او نیست. دختر و پسر بعد از خوانده شدن عقد محرمیت، به جای کسب آشنایی و شناخت نسبت به هم، به عشق ورزی می پردازند. در این حال به شناخت دو جوانی که کپسول شهوت هستند، بدون مانع شرعی کم رنگ و حتی بی رنگ می شود. 

در این شرایط به یکدیگر وابسته می شوند و تصمیم می گیرند که ازدواج کنند، در حالی که در کتاب جوانان و انتخاب همسر من به این موضوع اشاره کرده ام که دختر و پسر برای ازدواج نیاز دارند که به شناخت کامل یکدیگر دست پیدا کنند. در غیر این صورت بعید نیست که ازدواج آنها به نتیجه مثبتی نرسد.

توصیه نمی شود

دختر و پسر برای شناخت یکدیگر از نظر شرعی هیچ محدودیتی ندارند، روایاتی در دین اسلام وجود دارد و در برخی کتاب ها هم آمده است، زمانی که دختر و پسری قصد دارندبا یکدیگر ازدواج کنند، حتی دختر مجاز است که حجاب خود را بردارد یا اینکه جلوی پسر پیراهن نازک بپوشد، حتی ذکر شده که ساق پای برهنه دختر را می تواند پسر ببینید. برخورد اسلام با دختر و پسر یکدیگر را تا میزان لازم ببینند، ایجاد کرده است; پس نیازی به خوانده شدن عقد موقت وجود ندارد.

توصیه به خانواده ها

پدر و مادرهایی را که به خوانده شدن صیغه محرمیت اصرار دارند، از این کار نهی می کنیم به دلایلی که به ویژه به صلاح دختر نیست. اما اگر پدر و مادری با هر اعتقادی می خواهند که بین فرزندانشان و کسی که می خواهد برای ازدواج آشنایی بیشتری با او پیدا کند، عقد محرومیت خوانده شود، توصیه می کنیم که مراقب فرزندانشان باشند. دایره عقدی که صورت می گیرد باید تنگ و محدودو تنها در حد دیدن ظاهر و صحبت کردن باشد. دختر دختر و پسر به جاهای دور نروند و به مدت طولانی در اماکن خلوت قرار نگیرند و خانواده ها بر رفتار آنها نظارت داشته باشند تا آنکه عقد دایم صورت گیرد.

نویسنده: پریسا سعیدی

  • ۲۷ بهمن ۱۳۹۷
مطالب مشابه
    ۰ دیدگاه
    دیدگاه ها
    ×