10 نشانه تشخیص حاملگی | علائم احتمالی حاملگی

10 نشانه تشخیص حاملگی

10 نشانه تشخیص حاملگی

با انجام عمل لقاح تغییرات موضعی و سیستمیک وسیعی در فیزیولوژی بدن مادر شروع می شود که در سراسر دوران حاملگی ادامه پیدا می کند.

10 نشانه تشخیص حاملگی

تشخیص حاملگی

به علت تنوع تغییرات فیزیکی، سفت بودن شکم در هنگام معاینه، احتمال وجود تومور یا چاقی و... ممكن است به غلط حاملگی تشخیص داده شود یا رد شود که این امر می تواند نتایج وخیم هیجانی را به دنبال داشته باشد بنابراین بایستی در تشخیص حاملگی احتیاط نمود و هرگاه که کوچکترین شکی وجود داشته باشد باید ظرف ۳-۴ هفته پس از آن مجدد معاینه را تکرار نمود. راههای تشخیص حاملگی عبارتند از: ا- گرفتن تاریخچه و شرح حال ۲- معاینات بالینی ۳- تست های آزمایشگاهی
برحسب درجه اطمینان، تشخیص حاملگی را به شواهد فرضی (presumptive) احتمالی (probable) و قطعی (positive) تقسیم بندی می نمایند.

علائم فرضی حاملگی

علایمی هستند که توسط خانم باردار احساس می شوند و شامل علایم زیر می باشند:

آمنوره

در اکثر حالات، حاملگی با قطع بلافاصله قاعدگی همراه است که این قطع قاعدگی ناشی از افزایش عیار گونادوتروپین جفت است. حدود ۲۵ درصد زنان حامله مختصر خونریزی بدون درد در زمانی از ماههای اولیه حاملگی پیدا می کنند که ممکن است این زمان هماهنگ با زمان پیوند نطفه روی اندومتر یا نزدیک به زمان قاعدگی مورد انتظار باشد. در خانمی که قبلا به فواصل منظم دچار خونریزی قاعدگی شده است قطع ناگهانی قاعدگی (بیش از ده روز) احتمال حاملگی را قویا مطرح می سازد. اگرچه قطع قاعدگی ممکن است ناشی از علل دیگری غیر از حاملگی باشد نظیر اختلالات فیزیولوژیک به دنبال مشکلات عاطفی، تغییرات محیطی و نیز بیماریهای مزمنی که قادر به مهار تخمک گذاری باشند.

تهوع و استفراغ

بی میلی به غذا، احساس سنگینی معده و دیگر اختلالات گوارشی در طول سه ماهه اول حاملگی در حدود نیمی از زنان حامله دیده می شود. چون این عوارض صبح ها هنگام بلند شدن از بستر شدت دارد اصطلاحا به آن بیماری صبح morning) (Sickness گفته می شود. با این وجود در بعضی خانم ها عوارض مذكور شب ها شدت داشته و بوهای نامطبوع غالبا موجب تحریک معده بیمار می شود. تنش های روحی نیز ممکن است عامل تحریک عوارض گوارشی شوند. تهوع و استفراغ معمولا ۶ هفته پس از شروع آخرین قاعدگی ظاهر می شود و خودبخود ۶-۱۲ هفته بعد از بین می رود.

تغییرات پستانها

حساسیت، خارش و پرخون شدن پستانها در جریان چند هفته اول حاملگی ناشی از غلظت زیاد استروژن و پروژسترون است که اولی موجب تحریک سیستم لوله ای پستانها و دومی موجب تحریک اجزاء آلوئولی پستان می شود. این تغییرات در پستان ها به هنگام حاملگی خصوصا در کسانی که برای بار اول حامله شده اند کاملا مشخص و بارز است. اگرچه به علل دیگری ما از جمله تومورهای لوب قدامی هیپوفیز، نیز پستان ها می توانند از دستخوش تغییر شوند.

تکرر ادرار

استروژن و پروژسترون باعث پرخونی مثانه و مجرای ادرار می شوند. در سه ماهه اول تحریک پذیری مثانه، تکرر ادرار و شب ادراری امری عادی است این علائم در سه ماهه دوم کاهش می یابند زیرا رحم بالا رفته و وارد شکم می شود و فشار بر روی مثانه کاهش می یابد. لیکن در سه ماهه سوم حاملگی فشار بخش پائین جنین به مثانه افزایش پیدا میکند و علائم مثانه ای و ادراری شدت می یابند.

يبوست

یبوست در جریان حاملگی خیلی زود در اثر تغییرات عادات غذائی، کاهش حرکات روده در اثر هورمونها و سپس در اثر بزرگی رحم که موجب جابجائی و فشار بر کولون می شود بوجود می آید.

خستگی 

احساس کسالت و خستگی پذیری سریع در بسیاری از زنان حامله حتی در چند هفته اول مشاهده می شود. خستگی زودرس به قدری در اوایل حاملگی شایع است که راهنمای تشخیصی ارزشمندی به شمار می آید و به طور نامعلومی خستگی تا هفته ۲۰ حاملگی از بین می رود.

حرکات جنین

درک حرکات جنین بوسیله مادری که قبلا زاییده از هفته ۱۶ و مادری که زایمان نداشته از هفته ۱۹ توصیف می شود. این احساس را زمانی که برای اولین بار توسط مادر شناخته شود تحت عنوان تسریع (Quickening) یا احساس زندگی نامگذاری کرده اند.

افزایش درجه حرارت

به مدت بیش از سه هفته یکی از شواهد فرضی حاملگی است.

پیگمانتاسیون پوستی

پیدایش ماسک حاملگی (کلوسما) (cholasma) در صورت و تیره شدن پوست پیشانی و پل بینی و برجستگی گونه در اکثر زنان حامله پس از هفته ۱۶ دیده می شود. پیگمانتاسیون نوک پستانها و آرئول های پستان نیز در همین زمان رخ می دهد. خط سیاه پیگمانته که پس از ماه سوم دیده می شود خصوصا در زنانی که سبزه هستند مشهودتر است این پیگمانتاسیون ناشی از ملانوتروبین هیپوفیزی است که می تواند از شواهد فرضی حاملگی باشد.

تغییر رنگ مخاط واژن

مخاط واژن در حاملگی به رنگ آبی تیره یا قرمز مایل بنفش و پرخون به نظر می رسد و به آن علامت چای ( chadwick ' s sign) گفته می شود. که جزء علایم فرضی حاملگی محسوب می شود. تغییرات مشابه در ظاهر واژن ممکن است در اثر هر حالتی که پرخونی شدید احشاء لگنی را سبب شود، بروز نماید.

الكوره

در جریان حاملگی به علت افزایش غلظت استروژن و پروژسترون، موکوس گردن رحم و پوست ریزی سلولهای اپیتلیال مهبل افزایش می یابد.

تغییرات اسکلتی

ساختمانهای استخوانی و لیگامانی لگن نیز در تغییرات حاملگی درگیر می شوند. مفاصل یک نوع انبساط و شلی مشخص و محدودی پیدا می کند و این کیفیت بیش از همه در سمفیز عانه مشهود است که گاه در جریان حاملگی دهانه آن به میزان قابل توجهی باز می شود.

علائم حاملگی

علائم احتمالی حاملگی

این علایم توسط معاینه کننده احساس می شوند:

بزرگی رحم

بزرگ شدن رحم از هفته ۱۶ تا 23 با طول مدتی که از زمان آخرین قاعدگی می گذرد کاملا متناسب است پس از هفته می گذرد کاملا متناسب است پس از هفته 28 تغییرات شکل ته رحم وضعیت متغیر پیدا می کند و میزان افزایش مایع آمنیوتیک ممکن است این تناسب را بی اعتبار کند.

شنیدن سوفل رحمی

پس از هفته ۱۶ گاهی صدای هجوم خونی که با نبض مادر همزمان است در دو طرف پائین شکم درست بالای سمفیز پوبیس ممکن است شنیده شود این صدا ناشی از افزایش گردش خون رحم از طریق شریانهایی است که قطر آنها افزایش یافته و معمولا معرف حاملگی مادر است.

انقباضات رحمی (براكستون هیکس)

در معاینه رحم با دو دست انقباضات نامنظم رحم پس از هفته ۲۸ ممکن است لمس شود این انقباضات معمولا دردناک نیستند و از این نظر با انقباضات ناشی از زایمان زودرس اختلاف دارند. البته گاهی انقباضات مشابهی در رحم زنان مبتلا به میوم و... می توان مشاهده نمود.

بالوتمان

نزدیک به نیمه حاملگی حجم جنین در مقایسه با حجم مایع آمنیوتیک کم است و در نتیجه وارد ساختن فشار ناگهانی بر روی رحم ممکن است باعث شود که جنین در مایع آمنیوتیک غوطه بخورد و دوباره به وضعیت قبلی خود باز گردد ضربه حاصله (بالوتمان) (Ballottement) توسط انگشتان معاینه کننده لمس می گردد.

بزرگ شدن شکم

معمولا رحم را در حدود هفته ۱۲ حاملگی در زیر دیواره شکم و درست بالای سمفیز پوبیس به صورت یک تومور می توان لمس کرد. بزرگی شکم در زنان مولتی پا را به علت شل شدن جدار شکم و از بین رفتن قوام دیوارۀ شکم بیشتر است.

تغییرات، شکل و قوام رحم

در معاینه دو دستی از راه واژن در طی حاملگی (خصوصا بین هفته ۶-۱۲ حاملگی) جسم رحم به نظر خمیری یا الاستیک می رسد و گاهی شدید نرم است و چنانچه دو انگشت معاینه کننده در فورنیکس قدامی وارد شود و دست دیگر از روی شکم پشت رحم قرار گیرد انگشتان هر دو دست به دلیل نرمی ایسم تقریبا به یکدیگر می رسند که این علامت به نام علامت هگار ( hegar ' s sign) معروف است. البته به دلیل خطر القاء سقط بندرت این روش به کار می رود.

آزمایشات اندوکرین حاملگی

وجود گنادوتروپین انسان (HCG) در پلاسمای مادر و دفع آن از ادرار اساس تست های اندوکرین حاملگی است وجود این هورمون را می توان از طریق آزمایش خون یا ادرار مشخص نمود. البته میزان جواب های کاذب منفی این آزمایشات در صورتی که خیلی زود انجام شوند زیاد است. اگر وجود حاملگی مورد تردید بود، تست منفی باید ۷-۱۰ روز بعد مجددا تکرار شود و باید تاکید شود که تست مثبت فقط موید تولید گنادوتروپین جفتی است و بدین معنی است که منبعی از گنادوتروپین در بدن وجود دارد و الزاما حاکی از وجود یک حاملگی طبیعی نمی باشد.

علائم قطعی یا مثبت حاملگی

این علایم مؤيد وجود جنین زنده در بدن مادر است. ۱- شنیدن صدای قلب جنین و شمارش تعداد آن، بطوری که از قلب مادر قابل افتراق باشد. در بسیاری از حاملگی ها جنین آزادانه داخل مایع آمنیون حرکت می کند در نتیجه محلی از شکم مادر که صدای قلب جنین در زیر آن بهتر شنیده می شود با تغییر وضعیت جنین تغییر می کند. ضربانات قلبی جنینی را از طریق گوش دادن یا فتوسکوپ مخصوص، با استفاده از اصل داپلر اولتراسوند و با کمک سونوگرافی می توان مشخص ساخت. با استفاده از گوشی به طور متوسط بعد از هفته ۱۷-۱۸ حاملگی سمع صدای قلب جنین امکان پذیر است. تعداد ضربانات قلب جنین به طور طبیعی ۱۲۰-۱۶۰ ضربه در دقیقه است.
برای استفاده از اصل داپلر در سمع صدای قلب جنین می توان با استفاده از ابزار امواج ماورا صوت آن را در جهت حرکت خون جنین هدایت کرد صدای منعکس شده از خون متحرک تغییر فرکانس می دهد و بازتاب آن توسط یک کریستال گیرنده که در کنار فرستنده قرار گرفته آشکار می شود. جریان ضرباندار جنین به علت اختلاف ضربان قلب به راحتی از جریان خون مادر قابل افتراق است. مگر اینکه جنین دچار برادیکاردی شدید یا مادر گرفتار تاکیکاردی قابل ملاحظه ای باشد. فعالیت قلب جنین را تقریبا در همه موارد می توان پس از هفته دهم حاملگی با استفاده از داپلر مشخص نمود.
اکوکاردیوگرافی را میتوان برای آشکار سازی فعالیت قلب جنین ۴۸ روز پس از اولین روز آخرین قاعدگی بکار گرفت و الکتروکاردیوگرام جنین را می توان اولین بار در حدود روز ۸۴ (۱۲ هفتگی) بدست آورد.
۲- لمس کناره های بدن جنین پس از هفته ۲۴ در بسیاری از زنان قابل شناسائی است.

۳- مشاهده حرکات فعال جنین به کمک اشعه ایکس یک تصویر مایل شکم ممکن است استخوان های جنین را از هفت ۱۲ به بعد نشان دهد. تصویر قدامی خلفی به علت وجود سایه روده ها و غلظت متغیر ساکروم ممکن است جنین را تا هفته ۱۶ بخوبی نمودار نسازد. با این همه باید از عکسبرداری جنین به علت خطر آسیب گونادها و احتمال ایجاد ناهنجاری های جنینی خودداری کرد.

۴- مشاهده توسط سونوگرافی: اولتراسونوگرافی عبارتست از ثبت انعکاس امواج صوتی با فرکانس زیاد پس از آنکه با اعضای تشریحی بدن برخورد کرده اند. این امواج هنگام عبور از نسوج با تراکم و غلظت های نسجی متفاوت برخورد می کنند و بسته به تراکم خود انعکاسی با انرژی متفاوت خواهند داشت و این اکوها که قابل اندازه گیری است می توان به یک تصویر دو بعدی منطقه مورد آزمایش تبدیل کرد در اولتراسونوگرافی اشعه یونیزان بکار نمی رود و به همین جهت استفاده از اولتراسونوگرافی عوارض بیولوژیک مشهودی ندارد و باعث آسیب های ژنتیک و جسمی نمی شود. حاملگی طبیعی داخل رحمی را می توان حتی پس از ۴-۵ هفته از آمنوره توسط سونوگرافی تشخیص داد.
 

تشخیص حاملگی
  • ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷
مطالب مشابه
۰ دیدگاه
دیدگاه ها
×