احمد سیروسلوک روشنفکرانه را با نفى وتمسخرسنت شروع نکرد و با کینه از آن عقده گشایی ننمود

از میان مباحث مختلف جامعه شناختی، احمد بورقانی به مفهوم «سرمایه ی اجتماعی» بیش از همه علاقه مند بود. بارها و بارها از این مفهوم در جلسه های خصوصی، در سخنرانی های عمومی، در گفت وگوهای دوستانه ودرپرس وجوهای روشنفکرانه سخن می گفت. کتابی هم که در دفتراو دیدم و نظرم را جلب کرد و برای مطالعه برداشتم و هنوز نزد من باقي است، کتاب سرمایه ی اجتماعی بود.

شاید بتوان هسته ی اصلی مفهوم سرمایه ی اجتماعی را وجود هنجارها و ارزشهایی غیررسمی و غیر اجباری در بین افراد تلقی کرد، که همکاری و همیاری جمعی را تقویت می کند. این روابط غیررسمي کم وبیش ساختارمند، به ایجاد اعتماد متقابل بین افراد و احترام به هنجارهای مشترک مدد میرساند. درون این شبکه ی ارتباطی، تمایل به اقدام داوطلبانه و آمادگی برای یاری رساندن به یکدیگر تقویت می شود.

احمد بورقانی ریشه در محله ی سنتی نظام آباد و روابط چهره به چهرہ ی مسجد فاطمیه داشت، و این ارتباط و اتصال را تا آخر عمر حفظ کرد. با دوستان دوران کودکی در عزا و شادی مردم محل سهیم بود. خصلتهای مردمی بودن، بی ریا بودن، مذهبی بودن و صریح بودن را از مسجد و محله گرفت و با خود به جامعه ی مدنی آورد.

در جامعه ی مدنی ، افراد نه برمبنای روابط فامیلی و محلی، که برپایه ی حقوق شهروندی گرد هم جمع میشوند. جامعه ی مدنی بر خلاف همگونی های جامعه ی سنتی، مشحون است از تکثر برداشتها، تفاوت رویکردها و گوناگوني سلیقه ها و رفتارها. این تنوع ریشه دراهمیت استقلال فردی و آزادی مدنی در عصر جدید دارد. با این حال افراط در فردگرایی به تضعیف پیوندها و تعهد اجتماعی مینجامد، و اشخاصی به بار میاورد با ظرفیت پائین برای همکاری و تمایل بالا برای خزیدن در لاک خود.
جامعه ی مدنی متشکل از انجمنهای داوطلبانه ای است، که همکاری افرادی را میسر میسازد، که به آزادی فردی و تکثر اجتماعی باور دارند و با روشی عقلانی ۔ انتقادی در حوزه ی عمومی و برای خیر همگانی به تعامل با یکدیگر می پردازند. بورقانی عمر گرانمایه در این راه نهاد. با بهره گیری از ابزارهای مدرن جامعه مثل خبرنگاری، روزنامه نویسی، کتاب خوانی، جلسه های نقد و نظر، مباحثات پارلمانی و مشارکت مدنی، به بسط حقوق شهروندی وتقویت انسجام اجتماعی همت گماشت.
احمد سیروسلوک روشنفکرانه را با نفى وتمسخرسنت شروع نکرد و با کینه از آن عقده گشایی ننمود. او از تحولات جهانی به زندگی محلی بازمیگشت و از محله به جهان سیرمیکرد. رشته ی محکمی از محله به مدینه و از مدينه به جهان پیوندش میداد.
دستاورد بزرگ زندگي او چیزی جز رفتارهای ریز هرروزه اش در سلوک اجتماعی نبود. آزادگی و مردمداری در جزء جزء کنشهای زندگی روزمره اش تجلی می یافت. سرمایه ی بزرگی که در زندگی داشت، نه اقتصادی بود و نه سیاسی، اجتماعی بود. این سرمایه را سخاوتمندانه خرج می کرد و از این طریق لحظه به لحظه برآن میفزود. می کوشید منافع اقتصادی، میدان دار عرصه ی شهروندی نشود و سیاست، سکان دار حقیقت نگردد. مدافع همیشگی آزادی جامعه ی مدنی در مقابل قدرت اقتصادی و زور سیاسی بود.

احمد بورقانی

آزادگی و مردمداری در جزء جزء کنش های زندگی روزمره اش تجلی می یافت. سرمایه ی بزرگی که در زندگی داشت، نه اقتصادی بود و نه سیاسی؛ اجتماعی بود

فعالیتش در جامعه ی مدنی، نه برای سود شخصی، که به خاطر خير عمومی بود. اهل ظاهرسازی نبود و به باطن امور میندیشید. در برخی موارد به تندروی متهم می شد، درحالی که مدافع اعتدال و میانه روی بود. اهل روی و ریا نبود. ملامت ها و سرزنش ها را به جان میخرید ولی دم بر نمیاورد. سپر بلای دیگران بود.
کارکردن با او راحت نبود. از امتیازات و حقوق خود راحت می گذشت، ولى از اصول انسانی کوتاه نمیامد وبرسر حقوق دیگران معامله نمی کرد. حق طلب بود و مدافع مظلوم. از هر جا که می گذشت نشاني از وفا و صمیمیت و همدردی و همراهی از خود باقی می گذاشت. در زندگي اجتماعي کوتاهش چنان سرمایه ای به کف آورد، که ماتمش همه را در بهت و حسرت فرو برد. فعالان جامعه ی مدنی و مردم پاک دل محلى، همه یکصدا در سوگش گریستند.
احمد که در نوجوانی نزد پدر بنایی آموخته بود، به تدریج در این حرفه استادشد. معمار دوستی ها و مهندس پل سازی! دل هر دیواری را با پنجره ای می گشود؛ پنجره ای به سوی بهار، در زمستان دلسنگی ها و دلتنگی ها.


بیشتر بخوانید

  • ۳ مرداد ۱۳۹۷
  • ۰
  • 48 کاربر | امتیاز: 2 از 5
کل نظرات (۰)