موفقیت تحصیلی | عوامل موثر در موفقیت تحصیلی

موفقیت تحصیلی | عوامل موثر در موفقیت تحصیلی

موفقیت تحصیلی | عوامل موثر در موفقیت تحصیلی

موفقیت تحصیلی | عوامل موثر در موفقیت تحصیلی موفقیت برخلاف باور بسیاری از افراد فقط به معنی کسب نمرات خوب درسی نیست.

موفقیت تحصیلی | عوامل موثر در موفقیت تحصیلی

چه عواملی در موفقیت تحصیلی نقش دارند؟

هر جامعه ای بنا به مقتضیات، سطح علمی و نیازهایش آموزش هایی را برای افراد جوان خود تدارک می بیند. این آموزش ها عمدتأ رسمی، عمومی و مشابه هستند و به تدریج اختصاصی و متفاوت تر می شوند. ورود به این محيط ها، مقررات خاصی دارد و دستاوردها با کسب امتیازات و نمرات خاصی سنجیده می شود. بنابراین افراد ممکن است رد یا قبول شوند و برای قبول شدن هم کسب نمرات مشخصی لازم است. از این دیدگاه، موفقیت در یک درس با نمره آن درس، و موفقیت تحصیلی با مجموع نمرات کسب شده در کل درسها سنجیده می شود؛ یعنی با معدل یا رتبه ای که فرد در کلاس، مدرسه، ناحیه، شهر و کشور کسب می کند.
البته لازمه موفقیت تحصیلی حضور در محیط های آموزشی مثل مدرسه و دانشگاه، و دارا بودن مجموعه ای از عملکردهاست که شامل مهارت های ارتباطی، تبعیت از قوانین محیط، انعطاف پذیری، حل مشکل، برنامه ریزی، کنترل رفتار موقع خشم و خستگی، مهارتهای مربوط به فعالیت های جمعی، تداوم در حل تکالیف و... است. بسیاری از این حیطه ها به دقت ارزیابی و نمره گذاری نمی شوند. البته نمره انضباط هم معیار دیگری است برای ارزیابی در زمینه های اخلاقی که بسیار نسبی است و ممکن است افراد خاطی و مشکل دار از نظر کسب این نمره، دچار مشکل شوند و افرادی که مشکل جدی از این نظر ندارند، مورد ارزیابی قرار نگیرند.
محیط آموزشی فرصتی است برای همانندسازی رفتارها، برقراری پیوندهای عاطفی، به دست آوردن انگیزه برای پیشرفت و شناخت توانایی های خود. از این دیدگاه می توان موفقیت تحصیلی را موفقیت در کسب هرچه بیشتر دستاوردها و توانمندی های متفاوت دانست. از دیدگاه محدودتر، این موفقیت به نمره ای که دانش آموز می گیرد و یا رتبه ای که کسب می کند منحصر میشود. بیشتر حوادث کتاب هری پاتر (موفق ترین کتاب بین نوجوانان در سال های اخیر در مدرسه ای به نام هاگوارتز می گذرد. جایی که دانش آموزان به طور شبانه روزی در آن به سر می برند و در چهار گروه تقسیم بندی می شوند. این چهار گروه، رده های سنی از ۱۱ تا ۱۷ سال را در بر می گیرد و خوابگاه و تیم ورزشی و محل استراحت هر گروه، خاص همان گروه است و امتیازاتی که اعضای گروه کسب می کنند در قهرمانی گروه آنها نقش دارد. این گروه ها از نظر خصوصیات شخصیتی و اهداف فردی اعضای شان بسیار متفاوت و حتی گاهی دشمن هم هستند. اما آن چه در هر چهار گروه مشترک است، همکاری افراد یک گروه، تلاش بسیار زیاد برای کسب امتیاز و ارزش قائل شدن برای تلاش آنها است، یعنی حتی در افراد گروه اسلایترین هم (که از نظر خصوصیات شخصیتی بسیار ۱۲ منفی هستند) این همکاری و همیاری و تلاش بیش از اندازه برای ارتقاء گروه چشم گیر است و پایبندی به منافع جمعی و خستگی ناپذیری برای دستیابی به اهداف گروه بارز است. شاید یکی از هزاران عامل جذابیت فوق العاده این داستان نشان دادن همین موضوع به میلیونها انسان در سراسر دنیاست که موفقیت تحصیلی چیزی ورای نمره و رتبه است و معنایش رابطه داشتن و کوشش دسته جمعی و هدفمند است.

ویژگی های فردي لازم برای موفقیت تحصیلی کدامند؟

موفقیت تحصیلی نتیجه یک عملکرد مستمر است و لازمه آن دارا بودن ویژگی های مختلف است. هر کدام از این ویژگی ها لازم هستند اما ممکن است کافی نباشند. از انواع صفات شخصیتی که به ارث می رسد و پایه های عصبی و شیمیایی و فیزیولوژیک مشخص دارد، استقامت، وابستگی به آپاداش و جست وجوی تازگی یا تنوع طلبی است. هر کدام از این صفات در حیطه های مختلف زندگی از جمله عملکرد تحصیلی نقش مهمی دارند.

موفقیت تحصیلی

هوش: اولین ویژگی، توانایی ذهنی خاصی است که هوش نام دارد و خود شامل حیطه های مختلف مثل هوش کلامی، هوش دیداری، هوش فضایی، تفکر انتزاعی و محاسبه است. هر کدام از این زمینه ها، هم به طور کلی و هم در حیطه خاص خود ارزیابی می شوند. یعنی فردی ممکن است در حیطه خاصی هوشی بسیار بیشتر یا کمتر از حیطه های دیگر داشته باشد. هوش در واقع توانایی های عملکرد مغز است و با تولد به ارث می رسد. اما تجربه، تربیت، آموزش و تمرین می تواند آن چه را که به ارث رسیده به موفقیت تبدیل کند.
انگیزه: دومین ویژگی انگیزه است، یعنی تمایل به انجام کار و صرف انرژی برای آن. ممکن است کسی از هوش خوبی برخوردار باشد ولی انگیزه لازم یا کافی برای انجام کاری را نداشته باشد.
استقامت: که به معنی حفظ و ادامه تلاش با وجود ناکامی، خستگی و تقویت متناوب است. افرادی که استقامت زیادی دارند، سخت کوش، شکیبا و جاه طلب و بلند پرواز هستند. دوست دارند حداکثر تلاش خود را برای رسیدن به هدف موردنظر انجام دهند و ناکامی و خستگی را به صورت چالش هایی شخصی می نگرند. افرادی که استقامت کمی دارند غیرفعال، تنبل، بی ثبات و نامتعادل هستند و وقتی با ناکامی مواجه می شوند به آسانی شکست را قبول می کنند. به ندرت برای رسیدن به موفقیتهای بیشتر، تلاش می کنند و حتی در صورت دریافت پاداش های متعدد نیز پایداری و پشتکار اندکی نشان می دهند. وابستگی به پاداش: که به معنای حفظ و ادامه تلاش در برابر پاداش اجتماعی است. افرادی که وابستگی زیادی به پاداش دارند خوش قلب، حساس، وابسته به جمع و معاشرتی هستند. افرادی که وابستگی آنها به پاداش کم است واقع بین، سرد، اهل عمل، نسبت به اجتماع غیرحساس و دودل هستند.
جست وجوی تازگی: وجود روحیه تنوع طلبی در فرد نشان دهنده این واقعیت است که فرد در اثر تشویق شدن و پاداش گرفتن، انگیزه پیدا می کند تا برای رسیدن به مطالب نو و بدیع فعالیت کند. افرادی که تنوع طلبی زیادی دارند، آتشی مزاج، کنجکاو، بی حوصله، تکانشی، ولخرج و نامنظم هستند. افرادی که تنوع طلبی آنها کم است، سردمزاج، غیرکنجکاو، خویشتن دار، فكور، مقتصد، تودار، قادر به تحمل یکنواختی و منظم هستند.
تداوم: توانایی حضور مداوم و منظم در کلاس درس و حفظ توجه و تمرکز از شرایط لازم برای فراگیری در کلاس درس است. در ساعات حضور در خانه توانایی برنامه ریزی، کنترل تکانه هایی مثل بازی کردن یا استراحت در موقع تعیین شده برای درس، و انجام تکالیف برای یادگیری مسائل درسی لازم است. پس از آن حضور در امتحان و توانایی فراخواندن آن چه فراگیری شد، یادگیری شد، و به حافظه سپرده شده، ضرورت دارد. و در هر مورد علاوه بر وجود این تواناییها یا ظرفیت فردی، شرایط روحی و جسمانی مناسب ضروری است.



موفقیت تحصیلی

 

  • ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷
مطالب مشابه
۰ دیدگاه
دیدگاه ها
×