همه چیز درباره سنگ کیسه صفرا، تشخیص، درمان و مراقبت های بعد از عمل

همه چیز درباره سنگ کیسه صفرا و درمان آن

همه چیز درباره سنگ کیسه صفرا و درمان آن

سنگ کیسه صفرا می تواند ارثی باشد و بیشتر در افراد آسیایی و اروپایی دیده می شود که علت این مسئله نامشخص است

همه چیز درباره سنگ کیسه صفرا و درمان آن

سنگ کیسه صفرا

سنگ کیسه صفرا در ده درصد افراد بالای چهل سال دیده می شود و در خانمها دو برابر آقایان ایجاد می شود . سنگ معمولا در کیسه صفرا و از صفرا ساخته می شود و در بیشتر موارد علامتی ایجاد نمی کند . صفرا ماده ای است که به هضم غذا کمک می کند و در کبد ساخته می شود و سپس در کیسه صفرا جمع می شود . صفرا از کلسترول رنگ های صفراوی و املاح مختلف تشکیل شده است . 

تغییر در ترکیبات صفرا می تواند موجب سنگ سازی شود . بیشتر سنگهای صفراوی از کلسترول و رنگهای صفراوی ساخته شده اند . یکی از هر ۵ سنگ صفراوی از کلسترول خالص ساخته شده است و از هر ۲۰ مورد سنگ صفراوی ، یک سنگ تماما از رنگهای صفراوی ساخته شده است . معمولا تعداد سنگهای ساخته شده زیاد است و در بعضی موارد اندازه آن به اندازه یک پرتقال می شود . 

سنگ کیسه صفرا می تواند ارثی باشد و بیشتر در افراد آسیایی و اروپایی دیده می شود که علت این مسئله نامشخص است . 

علت ایجاد سنگ کیسه صفرا

 معمولا علت خاصی پیدا نمی شود اگرچه سنگهای کلسترولی در افراد چاق بیشتر دیده می شود. افرادی که در رژیم غذایی خود از چربی به مقدار زیاد استفاده می کنند در معرض ابتلای بیشتری به سنگ کیسه صفرا هستند . 

علائم سنگ کیسه صفرا 

سنگهای کیسه صفرا معمولا علامتی ایجاد نمی کنند و اگر سنگ موجب انسداد مجاری صفراوی بشود ، می تواند علامت ایجاد کند. در صورت انسداد ناقص یا کامل مجرای صفراوی درد حمله ای بسیار شدیدی به نام کولیک صفراوی ایجاد می شود . این درد در ناحيه زير دنده های سمت راست (در بالای شکم ) بوده و با تهوع و استفراغ همراه است . این درد معمولا پس از خوردن یک غذای چرب پیدا می شود زیرا وجود چربی در ابتدای روده باریک موجب تحریک کیسه صفرا برای انقباض می شود و پس از انقباض کیسه صفرا ، اگر انسداد در مجاری صفراوی وجود داشته باشد ، درد شدید شروع می شود . در بعضی مواقع درد خفیف و میهمی ایجاد می شود. 

تشخیص سنگ کیسه صفرا 

بیشتر کسانی که سنگ کیسه صفرا دارند ، به طور اتفاقی از آن خبردار می شوند زیرا در حین بررسی بیماری های دیگر ، سنگ نیز پیدا می شود. بهتر است کسی که سنگ کیسه صفرا دارد از نظر میزان سطح کلسترول خون نیز بررسی شود. با انجام سونوگرافی از سنگ کیسه صفرا می توان دقیقا سنگهای کیسه صفرا را تشخیص داد . با آزمایشی به نام ERCP که عبارتست از آندوسکوپی از راه دهان و ورود به معده و بعد روده باریک و ورود به مجرای صفراوی می توان سنگهای مجرای صفراوی را نیز بررسی ، عکسبرداری و گاهی درمان کرد. 

سنگ کیسه صفرا

درمان سنگ کیسه صفرا 

سنگ کیسه صفرا اگر علامتی ایجاد نکند درمان لازم ندارد . اگر علائم بسیار خفیف بوده و گهگاهی ایجاد می شود ، داشتن رژیم کم چربی می تواند از ناراحتی های بعدی جلوگیری کند. اگر علائم دائمی و شدیدتر شوند ، کیسه صفرا باید توسط عمل جراحی برداشته شود ، برداشتن کیسه صفرا معمولا باعث درمان کامل می شود. در بعضی موارد بسیار نادر ، سنگ معمولا در مجرای صفراوی ساخته می شود که در اینجا با عمل جراحی باز یا ERCP می توان سنگ را خارج کرد.

پس از برداشتن کیسه صفرا ، صفرای ساخته شده توسط کبد به طور دائم وارد روده می شود . در حال حاضر توسط آندوسکوپ و سیستم لاپاروسکوپی ، بدون اینکه شکم باز شود می توان کیسه صفرا را عمل کرده و برداشت . داروهایی نیز وجود دارند که سنگهایی را که به طور خالص از کلسترول ساخته شده اند ، می تواند حل کند ولی ماهها یا سالها طول می کشد تا سنگ به طور کامل حل شود. در بعضی موارد نیز با دستگاه سنگ شکن و از خارج بدن می توان سنگها را خرد کرد تا خود به خود دفع شوند و اگر خرده های سنگ خیلی ریز باشند بدون درد و ناراحتی از طریق مجرای صفراوی وارد روده شده و دفع می شوند ولی با این روش امکان ساخته شدن مجدد سنگ كیسه صفرا وجود دارد .

درصدی از افراد جامعه سنگ کیسه صفرا دارند ولی تنها سنگهایی نیاز به جراحی دارند که علامت دار باشند. این عمل به دو روش باز و لاپاروسکوپی انجام می شود. انتخاب روش جراحی بستگی به نظر جراح و متخصص بیهوشی دارد. توجه داشته باشید که عمل با لاپاروسکوپ ممکن است بیشتر از عمل باز طول بکشد. 

لاپاروسکوپ چیست ؟

لوله باریک و کوچکی است که از جدار شکم از طریق یک برش کوچک عبور داده می شود و جراح به وسيله آن تصوير داخل شکم و کیسه صفرا را به راحتی در تلویزیونی که به آن وصل است ، می بیند و عمل جراحی را با استفاده از ابزاری که از سه برش کوچک دیگر در قسمت فوقانی راست وارد شكم شده اند ، انجام می دهد . برای بهتر شدن دید جراح ، داخل شکم باد می شود و کیسه صفرا بعد از جدا شدن ، از یکی از این سوراخها بیرون می آید . در دوران بارداری و سابقه عمل جراحی قبلی و نیز افراد مسن بیمار را نمی توان با روش لاپاروسکوپی تحت عمل جراحی قرار داد و باید بررسی های بیشتری انجام شود.

مزیت عمل لاپاروسکوپی نسبت به عمل باز

۱- بهبودی بیمار

۲- کمتر بودن درد بعد از عمل 

۳- کمتر بودن زمان بستری که بیش از ۹۰ درصد بیماران فردای آن روز ترخیص می شوند.

۴- بعد از بهبودی محل عمل كمتر مشخص است و جای کمتری باقی می گذارد. 

۵- كمتر بودن عوارض مانند عفونت ، چسبندگی ، فتق و …

۶- کوچکتر بودن محل جراحی 

عوارض عمل از طریق لاپاروسکوپی

١- احتمال خونریزی

 ۲ - عفونت و یا عوارض ناخواسته دیگر. در عمل لاپاروسکوپی به دلیل کوچک بودن محل عمل ریسک عفونت آن کمتر است.

مراقبت های  پس از عمل

* پس از عمل علائم حیاتی شما طبق دستور پزشک معالج به دقت چک خواهد شد. 

* در چند ساعت اول بعد از عمل ، تا هوشیاری کامل و طبیعی شدن ضربان قلب و فشار خون باید در بستر استراحت کنید .

* تا رسیدن به هوشیاری کامل ، مایعات و داروهای مورد نیاز از راه وریدی تزریق می شود . مایعات وریدی معمولا ۴۸ - ۲۴ ساعت پس از عمل قطع خواهد شد مگر اینکه هنوز به دلیل عدم توانایی خوردن و آشامیدن ، پزشک ادامه تجویز آن را صلاح بداند .

* معمولا ۲۴ - ۱۲ ساعت بعد از عمل پزشک اجازه خارج شدن از بستر را به شما می دهد . 

* دراز کشیدن در یک حالت به مدت طولانی روند بهبودی شما را کند می کند . در صورتی که خودتان نتوانید ، پرستار کمک می کند که موقعیت خود را تغییر دهید.

* معمولا پس از عمل دردی در ناحیه شانه راست حس می گردد که مربوط به فشار حاصل از دی اکسید کربن مصرف شده در لوله های لاپاروسکوپیک است و با خوابیدن بر روی پهلوی چنیه و بغل کردن زانو و ران پای راست بهبود می یابد. در این روش می توانید روز بعد از عمل مرخص شوند .

*  بعد از به هوش آمدن و با پرسش از پرستار و حدودا ۲۴ ساعت بعد از عمل ، همچنین در صورت تحمل مایعات می توانید رژیم غذایی معمولی را شروع نمائید.

* در صورت لزوم برای راه رفتن از پرستار کمک بخواهید . و می توانید روز سوم پس از عمل حمام کنید .

* می توانید به تدریج طی یک دوره ۵-۳ روزه ، فعالیت طبیعی خود را شروع نمائید اما تا آن روز باید از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید .

* در عمل لاپاروسکوپی به دلیل کوچک بودن برش جراحی ، محل عمل سریعا بهبود می یابد . در روش باز برش عمل بزرگتر است و به مراقبت از زخم نیاز بیشتری می باشد .

* پانسمان محل عمل تا ۴۸ ساعت پس از عمل ، باید به طور مرتب انجام گیرد با مصرف داروها ( مسكن ، آنتی بیوتیک ) را با نظر جراح ادامه دهید .

* هنگام ترخیص از زمان و محل ویزیت جراح معالج خود اطلاع لازم را کسب نمائید .

* یک هفته بعد از عمل به جراح معالج خود مراجعه نمائید . الا هر بافتی که از مریض در اتاق عمل گرفته می شود باید به آزمایشگاه فرستاده شود تا تشخیص تاتيد گردد . معمولا طی دو هفته جواب پاتولوژی آماده می شود . برای ادامه درمان ، جواب پاتولوژی را به رویت پزشک جراح برسانید.

  • ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸
مطالب مشابه
۰ دیدگاه
دیدگاه ها
×